Alghero. Kawałek Katalonii, który został na Sardynii

W Alghero tabliczki z nazwami ulic bywają po katalońsku, a miasto nazywa samo siebie L’Alguer. To nie jest folklor dla turystów ani moda na regionalizm. To, co zostało po wymianie ludności przeprowadzonej w XIV wieku.

Czterdzieści pięć tysięcy mieszkańców, północno-zachodnia Sardynia, prowincja Sassari. Miasto siedzi na cyplu za murami, nad wodą tak przejrzystą, że dno widać z bastionu. A kilkanaście kilometrów dalej jest jaskinia, do której schodzi się sześciuset pięćdziesięcioma czterema stopniami.

Kawałek Katalonii, który został na wyspie

Do 1353 roku Alghero należało do Genui. W tym samym roku zdobyli je Katalończycy i Aragończycy, przy wsparciu Wenecjan, po ciężkiej bitwie morskiej u wejścia do zatoki Porto Conte. Rok później Piotr IV Aragoński zrobił rzecz, która zdecydowała o wszystkim: wysiedlił z miasta Sardyńczyków i Ligurów, a sprowadził na ich miejsce Katalończyków.

Część źródeł podaje, że zasiedlanie ciągnęło się jeszcze do 1372 roku, a chętnych ściągano zachętami. Tak czy inaczej skutek był trwały: w mieście zaczęto mówić po katalońsku i mówi się do dziś. Miejscowa odmiana nazywa się alguerès i przez stulecia była językiem domu i sąsiedztwa, a nie tylko szyldów.

Historyczne, pieszczotliwe określenie tego miasta brzmiało Barceloneta, czyli mała Barcelona. Kontakty z resztą katalońskiego obszaru językowego urwały się na jakieś dwieście lat i odżyły dopiero pod koniec XIX wieku. W 2002 roku kataloński instytut językowy zatwierdził dla algherese osobny, zawężony standard, żeby dało się w nim uczyć i wydawać, a nie tylko rozmawiać.

Sześćset pięćdziesiąt cztery stopnie w dół

Pod klifem Capo Caccia, kilkanaście kilometrów od miasta, otwiera się Grotta di Nettuno: ogromna jaskinia ze słonym jeziorem w środku i lasem nacieków wokół niego. Wejście jest tuż nad poziomem morza, w ścianie klifu.

Schodzi się do niej po Escala del Cabirol, schodach wykutych w skale: 654 stopnie i sto dziewiętnaście metrów różnicy wysokości, przyklejone do pionowej ściany nad wodą. Zejście jest spektakularne, powrót jest wysiłkiem i trzeba to sobie uczciwie policzyć przed wyjazdem. Wejście wymaga rezerwacji.

Druga droga prowadzi od strony morza, łodzią z portu w Alghero, i to jest wariant dla tych, którzy nie chcą schodów. Uwaga najważniejsza: jaskinia bywa zamykana z powodu stanu morza i wiatru, czasem w ostatniej chwili. Nie planuj jej na ostatni dzień pobytu, bo możesz nie mieć kiedy powtórzyć.

Co słychać w mieście teraz

Bilety do jaskini kupuje się inaczej niż dotąd. Od 16 października 2026 można je nabyć bezpośrednio w kasie przy samej Grotta di Nettuno, a nie wyłącznie wcześniej. Dla przyjezdnego bez planu to realne ułatwienie, choć rezerwacja nadal jest bezpieczniejsza.

Dojazd pod klif działa sezonowo. Park Porto Conte uruchomił autobus wahadłowy z parkingu w Tramariglio pod Capo Caccia, kursujący od 15 czerwca do 15 października. Poza tym oknem trzeba liczyć na własny transport, więc jadąc wiosną albo zimą, sprawdź to zawczasu.

I rzecz o cenie, bo bywa zaskoczeniem. Od 1 sierpnia 2025 bilet normalny podrożał z 14 do 18 euro. To stawka z 2025 roku i mogła się od tego czasu zmienić, więc traktuj ją jako rząd wielkości, nie jako obietnicę.

Mury, koral i kiedy tu jechać

Starówka Alghero jest otoczona bastionami, po których chodzi się nad samą wodą, i to jest najlepszy spacer w mieście: o zachodzie słońce wchodzi prosto w zatokę i cały kamień robi się pomarańczowy. Uliczki w środku są wąskie, brukowane i wieczorem pełne ludzi, bo to nadal żywe miasto, nie skansen.

To wybrzeże nazywa się Riviera del Corallo od czerwonego korala, który od wieków wydobywa się u tych brzegów i przerabia na miejscu. Wyroby z korala są tutejszą specjalnością i jedyną pamiątką z Alghero, która ma sens.

Najlepsze miesiące to maj, czerwiec i wrzesień. W lipcu i sierpniu Sardynia jest droga i zatłoczona, a wiatr bywa na tyle silny, że zamyka jaskinię. Na samo Alghero wystarczą dwa dni, trzy jeśli dokładasz Capo Caccia i plaże na północ od miasta.

Najczęstsze pytania