Co zobaczyć w Genui?

Genua to największe miasto i stolica regionu Liguria - port, który przez wieki rządził Morzem Śródziemnym, a dziś bywa pomijany w drodze do Cinque Terre. I niesłusznie, bo to właśnie tu leży największy port morski Italii, istniejący od XII wieku, oraz jedno z największych nienaruszonych starych miast w Europie. Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć w Genui i jak ułożyć plan zwiedzania, ten przewodnik prowadzi cię od portu, przez słynne caruggi, po Boccadasse i talerz pełen focacci.

Genua w skrócie

Genua to portowa stolica Ligurii, miasto wąskich uliczek, pałaców UNESCO, akwarium, focacci i pesto. Najlepiej zwiedzać ją pieszo, łącząc Porto Antico, Stare Miasto, Via Garibaldi i Boccadasse.

Na pierwszy raz zaplanuj przynajmniej jeden pełny dzień. Weekend pozwala zobaczyć Genuę spokojniej i potraktować ją jako bramę do Ligurii, Cinque Terre albo Portofino.

FraDue wybiera: jeśli masz w Genui tylko kilka godzin, nie próbuj zaliczyć wszystkiego. Wybierz Stare Miasto, Porto Antico i jedną spokojną przerwę na focaccię.

Genua jest miastem kontrastów - z jednej strony surowym portem i wąskimi, ciemnymi zaułkami, z drugiej olśniewającymi pałacami arystokracji wpisanymi na listę UNESCO. To kierunek dla tych, którzy lubią odkrywać Włochy mniej oczywiste: bez tłumów, za to z prawdziwym, portowym charakterem. Sprawdźmy więc, z czego słynie Genua i co warto tu zobaczyć.

Co ma wspólnego Genua z kolanem?

Jak się okazuje, całkiem sporo. Genua leży już „na cholewce” włoskiego buta, w miejscu, gdzie linia brzegowa okalająca Morze Liguryjskie zakręca w lewo. Stąd skojarzenie z kolanem, czyli po łacinie genu.

Legenda głosi także, że nazwa miasta pochodzi od rzymskiego boga Janusa o dwóch obliczach. Jedno zwrócone jest ku morzu, drugie ku górom. Genua jest usytuowana dokładnie tak samo - z jednej strony otoczona morzem, z drugiej górami. Ma to wpływ na specyfikę miasta, które rozbudowane jest piętrowo, pod górę. Na linii brzegowej znajduje się port i zabudowania portowe, wyżej stare miasto, a nowoczesne dzielnice górują nad całą resztą. Zwiedzanie Genui a piedi bywa więc sporym wyzwaniem dla łydek - na szczęście z pomocą przychodzą zabytkowe windy publiczne i kolejki linowe, którymi wjedziesz na punkty widokowe.

Z czego słynie Genua?

Zanim przejdziemy do konkretnych atrakcji, warto wiedzieć, z czego słynie Genua - bo to tłumaczy charakter całego miasta. Przede wszystkim z morza i handlu: Republika Genui (La Superba, czyli „Wspaniała”) była przez stulecia jedną z największych potęg morskich Europy, rywalką Wenecji. To tu narodził się Krzysztof Kolumb, otwarto pierwsze nowoczesne banki i zawarto pierwszy zarejestrowany kontrakt wymiany walut.

Genua słynie też z kuchni: to ojczyzna pesto alla genovese (nazwa pochodzi od czasownika pestare - miażdżyć) oraz focacci, sprzedawanej na kawałki w każdej piekarni. Do tego dochodzi największe nienaruszone Stare Miasto w Europie z labiryntem zaułków zwanych caruggi, drugie co do wielkości akwarium na kontynencie oraz pałace Palazzi dei Rolli wpisane na listę UNESCO. Genua to wreszcie brama do całej Ligurii - punkt wypadowy do Cinque Terre i Portovenere. Słowem: miasto, które ma czym zaskoczyć.

Genua - najważniejsze atrakcje

Lista rzeczy, które warto zobaczyć w Genui, jest długa, ale kilka miejsc to absolutny obowiązek. Oto atrakcje, których nie można pominąć podczas zwiedzania.

Porto Antico - serce portowej Genui

Zwiedzanie miasta warto zacząć od portu, wszak Genua to miasto portowe z krwi i kości. Ten największy w Italii port morski istnieje od XII wieku i wciąż pełni ważną rolę w handlu międzynarodowym. W roku 1992, z okazji Expo, Porto Antico (Stary Port) został odnowiony według projektu samego Renzo Piano. Dziś podziwiamy tu nowoczesne doki, a obok zachowane średniowieczne elementy, muzea, bramy i mnóstwo knajpek oraz kawiarenek.

Na początek zobacz Palazzo San Giorgio - kolorowe freski zdobią całą jego fasadę, więc trudno go przeoczyć. Pałac zbudowano w 1260 roku na polecenie genueńskiego doży, z materiałów sprowadzonych z Konstantynopola. Kiedyś służył jako więzienie, a jego najsłynniejszym więźniem był ponoć Marco Polo. Wnętrze nie jest dostępne dla zwiedzających, ale sama bryła robi wrażenie.

W porcie znajdziesz też Muzeum Morskie (Galata Museo del Mare), największe tego typu w basenie Morza Śródziemnego, opowiadające historię portu od średniowiecza po dziś. Tuż przy akwarium cumuje Galeone Neptune - replika hiszpańskiego galeonu z XVII wieku, zbudowana na potrzeby filmu „Piraci” Romana Polańskiego.

Będąc w Porto Antico, koniecznie spójrz na Il Bigo - dziwną konstrukcję przypominającą połączone żurawie portowe (taki był zresztą zamysł twórcy; inni widzą w niej wielkiego pająka). Na jednym z ramion znajduje się obrotowa kopuła pełniąca rolę punktu widokowego - wyjedziesz nią 40 metrów w górę i zobaczysz panoramę całego portu. Warto też wspomnieć o Porta dei Vacca oraz Porta Siberia - dawnych bramach miejskich.

Akwarium w Genui (Acquario di Genova)

Genua słynie z największego akwarium we Włoszech i jednego z największych w Europie - Acquario di Genova. Obiekt zbudowano na Expo’92 i do dziś jest to atrakcja numer jeden dla rodzin. Samo zwiedzanie zajmuje co najmniej 2,5-3 godziny, więc zarezerwuj sobie odpowiednio dużo czasu i kup bilet online, by uniknąć kolejki.

Można tu podziwiać przeróżne gatunki ryb, gadów i płazów, a także baseny z delfinami, pingwinami i fokami. Największą sensację wzbudzają ogromne zbiorniki wbudowane w ściany, w których przyglądasz się z bliska meduzom, płaszczkom, rozgwiazdom, a nawet rekinom.

Obok wejścia stoi charakterystyczna szklana kula - to nie tylko ozdoba, ale ogród tropikalny Biosphere, który również można zwiedzać. Więcej informacji o biletach i godzinach znajdziesz na oficjalnej stronie akwarium.

Stare Miasto i słynne caruggi

Stare Miasto (Centro Storico) to bez wątpienia najważniejsza atrakcja Genui. Znaczna jego część zachowała się w nienaruszonym stanie i jest to jeden z największych takich obszarów w Europie - dlatego trafiło na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jeżeli wciąż zastanawiasz się, co zobaczyć w Genui, po prostu tam wejdź - inaczej niż pieszo i tak się nie da - i daj się ponieść krętym, pnącym się w górę uliczkom zwanym caruggi. To labirynt tak gęsty, że w niektóre zaułki słońce zagląda zaledwie na chwilę.

Centralnym punktem jest Piazza de Ferrari ze słynną fontanną pośrodku - to tu spotyka się stare miasto z nowym. Przy placu stoi Palazzo Ducale, czyli Pałac Dożów; by zobaczyć jego kaplicę i wystawy czasowe, trzeba wykupić bilet. Niedaleko warto zajrzeć do kościoła Chiesa dei Santi Ambrogio e Andrea (dawniej Chiesa del Gesù) - z zewnątrz niepozorny, w środku olśniewający barokiem, z dwoma obrazami pędzla Rubensa. Spaceru dopełnia Piazza San Matteo z pasiastym kościółkiem Abbazia di San Matteo, idealnie wkomponowanym w zabudowę placu.

Via Garibaldi i Palazzi dei Rolli (UNESCO)

Jeśli caruggi pokazują surowe oblicze Genui, to Via Garibaldi odsłania jej dawne bogactwo. Ta krótka, reprezentacyjna ulica (dawniej zwana Strada Nuova) to istna galeria renesansowych i barokowych rezydencji genueńskiej arystokracji - Palazzi dei Rolli. To zespół ponad czterdziestu pałaców, które od 2006 roku znajdują się na liście UNESCO. Były tak okazałe, że wpisywano je na oficjalne listy (rolli) rezydencji goszczących dostojników odwiedzających Republikę.

Trzy z nich tworzą zespół Musei di Strada Nuova - Palazzo Rosso, Palazzo Bianco i Palazzo Doria-Tursi - z bogatymi kolekcjami malarstwa (m.in. Caravaggio, Veronese, Van Dyck) oraz słynnymi skrzypcami Paganiniego, Il Cannone. Warto wejść do środka choćby jednego pałacu, by zobaczyć złocone sale i tarasy z widokiem na dachy miasta.

Cattedrale di San Lorenzo

Nieopodal Piazza de Ferrari wznosi się katedra San Lorenzo - symbol miasta i pokaz jego dawnego bogactwa. Tę zbudowaną na planie krzyża świątynię zaczęto wznosić już w XII wieku. Po obu stronach wielkiej rozety miały stanąć dwie wieże, ale ukończono tylko prawą; lewa pozostała niższa i niedokończona. Fasadę zdobią czarno-białe pasy nadające katedrze surowy wygląd, a całość jest mieszanką stylów - z zewnątrz romanizm łączony z gotykiem, w środku barok.

W środku można podziwiać m.in. relikwie św. Wawrzyńca umieszczone w srebrnej rzeźbie. Część wiernych wierzy także, że w katedrze przechowywany jest słynny Święty Graal - sześciokątna misa wykonana ze szmaragdowego szkła, której Chrystus miał używać podczas Ostatniej Wieczerzy.

Lanterna - latarnia morska i symbol Genui

Jednym z najważniejszych symboli miasta jest La Lanterna - latarnia morska, bez której żaden port nie mógłby funkcjonować. Wznosi się na skale i mierzy 77 metrów, a wraz ze wzgórzem góruje nad nabrzeżem na blisko 117 metrów - przez wieki była jedną z najwyższych latarni na świecie. Fasadę zdobi herb miasta, a w środku mieści się małe muzeum i taras widokowy, na który warto się wspiąć. O Lanternie opowiadaliśmy też w naszym podcaście.

è divertente - podcast o Włoszech

Boccadasse - rybacka dusza miasta

Boccadasse to miejsce, które z pewnością warto zobaczyć w Genui. To dawna wioska rybacka, dziś dzielnica położona jakieś 5 km od starego miasta, którą dojedziesz autobusem albo dojdziesz nadmorską promenadą Corso Italia. Wyglądem przypomina Cinque Terre - kolorowe domy pną się w górę od linii nabrzeża, a o zachodzie słońca cała zatoczka rozświetla się ciepłym światłem. Usiądź na schodkach z kubełkiem lodów (Boccadasse słynie z gelaterii) i poczuj prawdziwy, spokojny rytm Ligurii. Turyści jeszcze nie odkryli tu w pełni jego uroku.

Focaccia i pesto - czego spróbować w Genui

Zwiedzanie Genui bez jedzenia byłoby grzechem. Obowiązkowy punkt to focaccia genovese - puszysta, lśniąca od oliwy, posypana grubą solą; miejscowi jadają ją nawet na śniadanie, maczając w cappuccino. Spróbuj też lokalnej odmiany focaccia di Recco z serem oraz farinaty - cienkiego placka z mąki z ciecierzycy. I rzecz jasna pesto alla genovese - to tu się narodziło, więc talerz trofie al pesto albo trenette z pesto to smak, którego nie zapomnisz. Genua jest też bramą do liguryjskich win i oliwy, więc warto wracać z butelką w plecaku.

Genua w jeden dzień - proponowana trasa

Masz tylko jeden dzień? Spokojnie - Genua w jeden dzień jest jak najbardziej do ogarnięcia, jeśli skupisz się na centrum. Oto sprawdzona trasa zwiedzania, którą przejdziesz głównie pieszo:

1. Rano: Porto Antico - zacznij od portu, zobacz Palazzo San Giorgio i Il Bigo, a jeśli podróżujesz z dziećmi, wejdź do Akwarium (zarezerwuj na nie ok. 3 godziny).
2. Przedpołudnie: Via Garibaldi i Palazzi dei Rolli - przespaceruj się reprezentacyjną ulicą i wejdź do jednego z pałaców (np. Palazzo Rosso z tarasem widokowym).
3. Lunch: focaccia i pesto - zjedz na szybko focaccię z piekarni albo usiądź na talerz trofie al pesto.
4. Popołudnie: Stare Miasto - zgub się w caruggi, dojdź na Piazza de Ferrari, zobacz katedrę San Lorenzo, Palazzo Ducale i Piazza San Matteo.
5. Wieczór: Boccadasse - przejedź się na zachód słońca do rybackiej dzielnicy i zakończ dzień z kubełkiem lodów nad zatoczką.

Jeśli masz dwa dni, drugi dzień poświęć na muzea Strada Nuova, latarnię Lanterna i wycieczkę poza miasto - do Cinque Terre lub Portovenere. Ile dni na Genuę? Na samo miasto wystarczy 1-2 dni, ale jako baza wypadowa po Ligurii Genua potrafi zatrzymać na dłużej.

Jak dojechać do Genui i praktyczne porady

Jak dojechać do Genui? Miasto ma własne lotnisko Cristoforo Colombo (GOA), ale często wygodniej dolecieć do Mediolanu, Pizy czy Nicei i dojechać dalej pociągiem. Genua to ważny węzeł kolejowy - bezpośrednie połączenia mają tu m.in. dwie główne stacje: Genova Piazza Principe i Genova Brignole. Pociągiem z Mediolanu dotrzesz w ok. 1,5 godziny, z Pizy w ok. 2 godziny. Samochodem dojedziesz autostradą A7 lub A12, ale uprzedzamy: jazda i parkowanie w Genui to wyzwanie - miasto jest strome, ciasne i poprzecinane tunelami.

Po samej Genui najlepiej poruszać się pieszo (centrum jest zwarte) wspomagając się metrem, autobusami oraz zabytkowymi windami i kolejkami, którymi pokonasz strome różnice poziomów. Warto rozważyć Kartę muzealną (Card Musei) w wariancie 24- lub 48-godzinnym, która daje wstęp do kilkudziesięciu muzeów i może obejmować transport miejski. Uważaj jednak - karta nie obejmuje Akwarium, więc dokładnie sprawdź zakres przed zakupem. Aktualne ceny znajdziesz na oficjalnej stronie turystycznej miasta. Pamiętaj też, że w pierwszą niedzielę miesiąca wstęp do wielu muzeów państwowych w Italii jest darmowy.

Okolice Genui - brama do Ligurii

Jedną z największych zalet Genui jest jej położenie - to idealna baza wypadowa do najpiękniejszych zakątków Ligurii. Z dworców Principe i Brignole pociągi rozjeżdżają się wzdłuż całego wybrzeża, więc bez samochodu dotrzesz do miejsc, o których marzy pół świata. Całą Ligurię - obie riwiery, Cinque Terre i Portovenere - opisujemy w przewodniku po Ligurii.

• Cinque Terre - pięć kolorowych wiosek wczepionych w nadmorskie klify. To absolutny klasyk; sprawdź nasz przewodnik po zwiedzaniu Cinque Terre oraz relację z podróży do Cinque Terre, by zaplanować trasę.
• Portovenere - bajkowe miasteczko z kolorową pierzeją i kościołem na cyplu, często nazywane „szóstą wioską” Cinque Terre. Czy warto? Przeczytaj, dlaczego naszym zdaniem warto zobaczyć Portovenere.
• Riwiera Liguryjska - na zachód i wschód od Genui ciągną się eleganckie kurorty: Camogli, Santa Margherita Ligure i ekskluzywne Portofino.

Chcesz spojrzeć szerzej i porównać Ligurię z innymi częściami kraju? Zajrzyj do naszego przeglądu regionów Włoch - znajdziesz tam pomysły na dalszą podróż po Italii.

Ciekawostki o Genui

1. Najbardziej znanym genueńczykiem jest urodzony w 1451 roku Krzysztof Kolumb. Do dziś można odwiedzić dom, w którym mieszkał - mieści się w nim muzeum z m.in. listem napisanym przez samego Kolumba w 1502 roku.
2. W Genui urodził się także wirtuoz skrzypiec Niccolò Paganini - jego instrument, Il Cannone, można zobaczyć w Palazzo Doria-Tursi.
3. Pierwszy nowoczesny bank otwarto właśnie w Genui. To tu zawarto też pierwszy na świecie zarejestrowany kontrakt wymiany walutowej (ok. 1150 roku) i otwarto pierwsze towarzystwo ubezpieczeniowe (1424 rok).
4. Genua to ojczyzna pesto alla genovese. Nazwa pochodzi od genueńskiego czasownika „pestare„, czyli zmiażdżyć - chodzi o miażdżenie ziół, by wydobyć z nich aromat. Przysmakiem jest też focaccia, sprzedawana na kawałki w piekarniach.
5. Chodząc po genueńskich uliczkach, zauważysz mnóstwo pozłacanych kapliczek z figurami Matki Boskiej - jest ich ponad 300. Mieszkańcy ozdabiali nimi domy, by święci chronili domostwa i ich lokatorów.

6. Krążą pogłoski, że niebieskie jeansy wcale nie pochodzą z Ameryki. W Genui produkowano mocny materiał na żagle, z którego żeglarze szyli też odzież - rozpowszechniono go pod nazwą Bleu de Gênes, a to brzmi już bardzo znajomo. Levi Strauss opatentował jeansowe spodnie dopiero pod koniec XIX wieku.
7. Genua jest również ojczyzną Lotto - początki dzisiejszej gry liczbowej sięgają tutaj 1620 roku.
8. Genueńczyków uchodzą za ludzi oszczędnych. Numery domów dzielono tu na czerwone (dla firm) i czarne (dla domów prywatnych), stąd żart, że oszczędzają nawet na numerach, każdy wykorzystując dwukrotnie.

Najczęściej zadawane pytania