25 października obchodzony jest Światowy Dzień Makaronu. Dla wszystkich fanów słonecznej Italii to święto szczególne, warte poświęcenia dodatkowej uwagi i przede wszystkim celebracji. O rodzajach pasty pisaliśmy już tutaj. Jakiś czas temu powstał także wpis o włoskiej paście bez tajemnic. Jako, że jednak ciekawostek o makaronie nigdy za wiele, czytajcie dalej. Zaczynamy!

Co oznacza maccheroni?

W wielu językach zamiast słowa „pasta” używa się słowa „maccheroni”. To Włosi od wieku XII do XIX używali tego określenia na wszystkie rodzaje makaronów. Kiedy termin ten przyjął się w świecie, Włosi niespodziewanie zmienili zdanie i termin „maccheroni” nabrał znaczenia regionalnego. A sami mieszkańcy Italii przerzucili się na popularne dziś słowo „pasta”.

Ach, to spaghetti

Spaghetti może ze względu na śmieszny kształt lub brzmienie słowa, stało się bohaterem licznych powiedzonek i uwag. Kardynał Giacomo Biffi w przemówieniu do studentów Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Baltimore powiedział ciekawe zdanie. „Włochów charakteryzują dwa powszechnie znane zjawiska – religijność i spaghetti”. Przyznajcie sami, że jest to jedna z ciekawostek o makaronie, w których jest ziarno prawdy. 

Znana jest również anegdota o królu Ferdynandzie I Burbonie. Podobno w latach swoich rządów, aby uzyskać popularność , pokazywał się publicznie w Neapolu jak jadł spaghetti. W trakcie połykania spaghetti, oplątał się sznurami makaronu jak błazen, by rozśmieszyć podwładnych.

Co makaron ma wspólnego z modą?

W osiemnastowiecznej Anglii słowem „macaroni” określano elegancika naśladującego kontynentalną (włoską) modę. Zachowywał się on nienaturalnie, stawiał drobne kroczki, miał talię cienką jak osa i był obwieszony wielką liczbą ozdób.

Poezja makaroniczna? Z czym to się je?

W literaturze zaznaczyło się również zjawisko „makaronicznej poezji”. Sięga ono poematu „Macharonea” Michele di Bartolomeo degli Odasi z roku 1492. Pojęcie to odnosi się do zjawiska wymieszania tego co prawidłowe z „grzesznym”. Tę z ciekawostek o makaronie można porównać do sytuacji na talerzu makaron miesza się z sosem i serem.

Makaron bywał tez bohaterem wielu poematów. W wierszu „Baldus” Teofila Folengo, Jowisz w trakcie gotowania makaronu miotał gromy i błyskawice, czyniąc wielki hałas ogromnymi widelcami i patelniami.

Nadworny poeta papieża Urbana VIII, Francesco Bracciolini, w poemacie „Pośmiewisko bogów” w 1618 roku, opisał proces wykonywania makaronu sposobem, który pozostał niezmienny i który do dziś stosują gospodynie domowe.

Dodatkowo, w 1824 r. został opublikowany żartobliwy poemat napisany przez Antonia Vivianiego, w którym po raz pierwszy pojawia się słowo „spaghetti”.

Kolejna z 10 ciekawostek o makaronie

W 1860 roku makaron wykorzystano jako element politycznego „kodu kulinarnego”, w którym jedzenie „mówiło” zamiast słów. Na uroczystości, w której uczestniczył ambasador Piemontu w Paryżu, szambelan cesarzowej, ucharakteryzowany na Cavoura, zasiadł on do stołu, na którym znalazły się potrawy odnoszące się do aktualnej sytuacji politycznej. Kiedy na stole pojawił się talerz z makaronem – kulinarnym godłem Neapolu – szambelan na polecenie cesarzowej odrzucił go, przekazując tym samym informację, że cesarzowa nie jest skłonna oddać Neapol. 

Spaghetti jako dobro narodowe

Giuseppe Prezzolini, wybitny historyk literatury włoskiej, napisał tak: „Cóż znaczy chwała Dantego w zestawieniu ze sławą spaghetti? Dzieło Dantego jest wytworem wyjątkowego człowieka obdarzonego geniuszem, podczas gdy spaghetti jest wyrazem zbiorowego geniuszu włoskiego narodu”. 

Cesare Marchi natomiast pisze tak: „nasz lud jest raczej luźnym zbiorowiskiem niż narodem. Ale gdy wybija godzina obiadu, mieszkańcy Półwyspu, siedząc nad talerzem spaghetti, uznają się za Włochów”, tak jak w godzinie herbaty ludzie z drugiej strony kanału La Manche uświadamiają sobie, że są Anglikami. Nawet służba wojskowa czy wybory powszechne nie maja tak wielkiej jednoczącej siły.”

Więcej sosów czy rodzajów makaronu?

Z ciekawostek: w spaghetterii przy ulicy Solferino w Mediolanie, tylko do spaghetti przewidziano aż 112 sosów. Wśród tych dziwniejszych można wymienić spaghetti z cytryną, tryskawkami, ananasem, dynią, jagodami, żabami, melonem, porzeczkami itd.

Od kiedy spaghetti rośnie na drzewach?

W 1957 roku na Prima Aprilis pokazano w telewizji brytyjskiej BBC film dokumentalny o szwajcarskiej farmie spaghetti, gdzie makaron rośnie na drzewach. Do redakcji dzwoniło podobnież wiele telefonów z zapytaniem, jak uprawiać taki makaron. Film można zobaczyć tutaj.

Spaghetti lekkich obyczajów?

Świetną ciekawostką jest także historia o pochodzeniu spaghetti alla puttanesca. „Puttana” to po włosku pani lekkich obyczajów. W dawnych czasach, był to zawód niezwykle szanowany i bardzo dobrze płatny. Panie, które w między tak zwanym czasie, prowadziły zwyczajny dom, na gotowanie nie miały zbyt wiele czasu. Stworzyły więc bardzo smaczne, lecz niezbyt pracochłonne danie. A że jest ono bardzo pikantne, nazwa ma swoje uzasadnienie. 

Dlaczego Włosi nie łamią spaghetti

Połamanie spaghetti przed wrzuceniem do garnka to we Włoszech niemal grzech. Długie nitki są pomyślane tak, by nawijać je na widelec — krótsze po prostu nie dają tej przyjemności. Jeśli makaron nie mieści się w garnku, poczekaj kilkanaście sekund: zanurzone końce zmiękną i same opadną pod wodę.

Każdy region ma swój makaron

Włochy to nie jeden makaron, lecz setki. Apulia słynie z orecchiette, Emilia-Romania z tagliatelle i tortellini, Rzym z bucatini, a Liguria z trofie do pesto. Mówi się, że rodzajów pasty jest więcej niż dni w roku.

Woda z gotowania to skarb

Doświadczeni kucharze nigdy nie wylewają całej wody po makaronie. Bogata w skrobię, jest sekretnym składnikiem, który łączy sos z pastą w jedną, jedwabistą całość. Łyżka czy dwie potrafią zdziałać cuda.

Makaron w liczbach

• Statystyczny Włoch zjada około 23 kg makaronu rocznie — najwięcej na świecie.
• Istnieje ponad 300 rodzajów pasty.
• Światowy Dzień Makaronu obchodzimy 25 października.

Przeczytaj również

• Rodzaje włoskich makaronów
• Włoska pasta bez tajemnic
• Italia od kuchni