Wąska uliczka z kamienicami w kolorze ochry i zielonymi okiennicami, na jej końcu smukła ceglana wieża Torrazzo z dużym niebieskim zegarem astronomicznym i białą marmurową koroną z iglicą w złotym świetle popołudnia

Kremona. Miasto skrzypiec Stradivariego, Torrazzo i torrone

Miejscowości

Kremona. Miasto skrzypiec Stradivariego, Torrazzo i torrone

DueCappucci · · 9 min czytania

Kremona, po włosku Cremona, leży nad Padem, na płaskiej lombardzkiej nizinie, godzinę pociągiem od Mediolanu. Turyści jadący do Mantui albo do Werony zwykle ją mijają. A szkoda, bo to miasto, w którym pracowali Amati, Guarneri i Antonio Stradivari, w którym stoi najwyższa ceglana wieża Włoch i z którym Włosi kojarzą torrone, miodowo-migdałowy nugat sprzedawany dziś w całym kraju.

W tym roku Kremona ma też swoją trudną historię. 28 sierpnia nad miastem przeszła trąba powietrzna z gradem: zawalił się szczyt wieży ratusza, a z katedry spadła część jednej z iglic. Kilka tygodni później miasto i tak otworzyło największe święto roku, a w tle walczy o tytuł Włoskiej Stolicy Kultury 2029.

Skąd nazwa i skąd miasto: rzymska kolonia nad Padem

Skąd się wzięła nazwa Cremona, nikt nie wie na pewno. Językoznawcy łączą ją z przedrzymskim, być może galijskim rdzeniem carm, czyli „kamień, skała”, i przyrostkiem -ona. Średniowieczni kronikarze woleli legendy: biskup Sicard pisał o Trojańczyku Brimoniuszu, który miał założyć miasto, a inna opowieść wymienia towarzysza Parysa o imieniu Cremone. Obie wersje to raczej literatura niż historia.

Pewne jest za to, że w 218 roku przed naszą erą Rzymianie założyli tu ufortyfikowaną kolonię i osiedlili w niej 6000 kolonistów, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszej osady. W 69 roku naszej ery miasto oblegały i zniszczyły wojska stronników Wespazjana, a potem odbudowano je przy pomocy tego samego cesarza.

Według danych Istat (dane tymczasowe na 31 maja 2026) Kremona liczy 71 238 mieszkańców. To średniej wielkości miasto prowincjonalne, które da się obejść pieszo w jeden dzień. Wieczorem centrum robi się spokojne, a z zaułków dobiega czasem dźwięk strojonych skrzypiec.

Torrazzo, katedra i skrzypce Stradivariego

Wszystko zaczyna się na Piazza del Comune, jednym z najładniejszych średniowiecznych placów Lombardii. Nad nim stoi Torrazzo, dzwonnica katedry, po kremońsku el Turàs. Ma 112,54 metra wysokości i uchodzi za najwyższą ceglaną wieżę we Włoszech. Budowano ją etapami od lat trzydziestych XIII wieku, a marmurową, ośmioboczną koronę z iglicą skończono do 1309 roku. Na szczyt prowadzi 502 stopnie. Ciekawostka: na tablicy w wieży wyryto wysokość 122,217 metra. To nie pomyłka, tylko inny punkt zero, ustalony pod poziomem placu.

Na czwartym piętrze wieży pracuje zegar astronomiczny, który w latach 1583-1588 zbudowali miejscowi rzemieślnicy, ojciec i syn Francesco i Giovan Battista Divizioli. Tarcza ma 8,20 metra średnicy i pokazuje znaki zodiaku, fazy księżyca, przesilenia i zaćmienia, które wskazuje wskazówka w kształcie smoka. Mechanizm jest w pełni mechaniczny i trzeba go nakręcać codziennie.

Obok stoi katedra Santa Maria Assunta. Pierwszy kamień położono 26 sierpnia 1107 roku, ale budowę przerwało trzęsienie ziemi z 3 stycznia 1117 roku. Fasada z białego i różowego marmuru powstawała przez wieki: rozeta pochodzi z 1274 roku, lwy dźwigające kolumny portyku z lat 1282-1283, a górną część fasady dokończono dopiero w latach 1498-1507. Obok katedry stoi ośmioboczne baptysterium, a naprzeciwko niej Palazzo Comunale z wieżą ratuszową i Loggia dei Militi z czasów rodu Cavalcabò, z przełomu XIII i XIV wieku.

Druga twarz Kremony to lutnictwo. W 2012 roku UNESCO wpisało tradycyjne kremońskie rzemiosło budowy skrzypiec na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości, a w mieście działa ponad 200 pracowni. Od 2013 roku przy piazza Marconi działa Museo del Violino, które zebrało miejskie kolekcje w jednym miejscu. Są tu instrumenty Amatich, Guarnerich i Stradivariego, a w audytorium soliści grają na nich na żywo. Jeśli więc kiedyś chcesz usłyszeć prawdziwego Stradivariusa, to jest właściwe miejsce.

Stradivari pracował w Kremonie i tu go pochowano, w kościele San Domenico. Tego kościoła już nie ma, a gdzie dokładnie spoczywają jego szczątki, dziś nie wiadomo. Kopia jego płyty nagrobnej stoi w piazza Roma. Z Kremony pochodzili też kompozytorzy Claudio Monteverdi, którego imię nosi miejskie konserwatorium, i Amilcare Ponchielli, patron miejskiego teatru.

Co słychać w Kremonie teraz

Trąba powietrzna i rany na placu. 28 sierpnia 2026 roku, krótko po 16:00, nad Kremoną przeszła trąba powietrzna z gradem. Jak pisał serwis Finestre sull’Arte, górna część wieży ratuszowej Palazzo Comunale runęła na plac, a grad zbił szyby rozety katedry, naprawianej już po lipcowej burzy. „Avvenire” (Filippo Gilardi, 29 sierpnia) opisał, że z północnego transeptu katedry spadła górna część jednej z trzech małych iglic, zostawiając ceglany kikut. Burmistrz Andrea Virgilio mówił, że wieża ratusza została „poważnie uszkodzona”. Uszkodzenia odnotował też Teatro Ponchielli.

Katedra i Torrazzo są otwarte. Diecezja zabezpieczyła zniszczone fragmenty i katedrę otwarto dla wiernych i turystów już następnego dnia, a Finestre sull’Arte podawało, że otwarte pozostały też Torrazzo, baptysterium i Muzeum Diecezjalne. Od 31 sierpnia strażacy z ekipy wysokościowej zdejmowali z wieży ratusza belki i luźne elementy (Cremonaoggi, Silvia Galli). Na odbudowę wieży miasto zbiera pieniądze: 3 października pod arkadami ratusza Lions Club zorganizował dobroczynną tombolę, o czym 5 października pisał „Il Giorno”. Terminu zakończenia prac na razie nikt nie podał.

Festa del Torrone trwa do 22 listopada. 29. edycja święta torrone wydłużyła się w tym roku do 16 dni i trzech weekendów, od 7 do 22 listopada. Stoiska producentów są otwarte codziennie od 9:00 do 20:00, a wstęp jest bezpłatny. Jak pisała „La Provincia di Cremona” (5 listopada), tegoroczną atrakcją jest rakieta tenisowa w całości z torrone, zadedykowana tenisowi na wózkach. W niedzielę 22 listopada o 16:00 rusza historyczny korowód, a o 17:00 na Piazza del Comune ponad 150 statystów odegra ślub Francesca Sforzy z Bianką Marią Visconti z 1441 roku. We wrześniu, jak podał „Il Giorno”, „New York Times” wymienił festiwal wśród pięciu jesiennych imprez kulinarnych, na które warto pojechać.

Kandydatka na Stolicę Kultury. Kremona jest jednym z 17 miast, które zgłosiły się do konkursu na Włoską Stolicę Kultury 2029 (Finestre sull’Arte, 4 sierpnia 2026). Dossier trzeba było złożyć do 23 września, a zwycięzcę ministerstwo ma ogłosić do marca 2027 roku. Festiwal torrone jest częścią tej kampanii, a burmistrz mówi o mieście, które chce „żyć swoją rzeką” i być miastem uniwersyteckim.

Wąska uliczka z kamienicami w kolorze ochry i zielonymi okiennicami, na jej końcu smukła ceglana wieża Torrazzo z dużym niebieskim zegarem astronomicznym i białą marmurową koroną z iglicą w złotym świetle popołudnia
Torrazzo, ceglana dzwonnica katedry w Kremonie, wyrasta ponad dachy starego miasta.

Jak dojechać i jak zaplanować dzień

Z Mediolanu do Kremony jeżdżą bezpośrednie pociągi regionalne Trenord z Milano Centrale. Najszybsze jadą niewiele ponad godzinę, zwykle około godziny i dziesięciu minut, a niektóre kursy z Milano Rogoredo dojeżdżają w około 55 minut. Rozkład zmienia się w czasie prac na torach, więc przed wyjazdem sprawdź go na stronie przewoźnika. Z dworca do Piazza del Comune dojdziesz pieszo.

Na jeden dzień wystarczy prosty plan: rano Torrazzo, póki masz siły na 502 stopnie, potem katedra i baptysterium, w południe obiad i spacer do Museo del Violino. Godziny otwarcia i ceny biletów muzeów różnią się w zależności od sezonu, dlatego sprawdź je na oficjalnych stronach. Na drogę kup torrone, a jeśli lubisz smaki słodko-pikantne, także słoik kremońskiej mostardy.

Kremonę łatwo połączyć z innymi miastami Lombardii, na przykład z Mantuą albo z Bergamo. Pozostałe miasta serii znajdziesz na mapie regionów Włoch.

Werdykt źródeł

  • FAKT Według Istat (dane tymczasowe na 31 maja 2026) Kremona liczy 71 238 mieszkańców. Rzymianie założyli tu kolonię w 218 roku przed naszą erą.
  • FAKT Torrazzo ma 112,54 metra i 502 stopnie, a zegar astronomiczny zbudowali w latach 1583-1588 Francesco i Giovan Battista Divizioli.
  • FAKT W 2012 roku UNESCO wpisało kremońskie lutnictwo na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości.
  • FAKT 28 sierpnia 2026 trąba powietrzna zerwała szczyt wieży ratuszowej i uszkodziła iglicę północnego transeptu katedry. Katedra i Torrazzo pozostały otwarte.
  • SPORNE Kiedy konsekrowano katedrę? Oficjalna strona katedry podaje dwie możliwe daty: 1190 albo 1196 rok. Konsekrował ją biskup Sicard, ale inskrypcja fundacyjna zawiera niespójności.
  • SPORNE Kiedy urodził się Stradivari? Nie zachował się akt urodzenia. Rok 1644 wyliczono z wieku, który sam podawał na etykietach późnych instrumentów, a historycy wskazują przedział 1644-1649.
  • MIT Torrone z wesela Sforzów. Opowieść, że torrone podano pierwszy raz na ślubie Francesca Sforzy i Bianki Marii Visconti w 1441 roku, to według włoskiej encyklopedii chwyt reklamowy przemysłu cukierniczego z początku XX wieku, nie fakt historyczny.
  • MIT Torrazzo z 754 roku. Tradycja ludowa datuje początek wieży na 754 rok, ale nie ma na to dowodów. Wieżę budowano od lat trzydziestych XIII wieku do 1309 roku.

Najczęstsze pytania

Czy Kremonę warto odwiedzić na jeden dzień?

Tak. Centrum jest zwarte: Torrazzo, katedra, baptysterium i ratusz stoją przy jednym placu, a Museo del Violino jest niedaleko. Z Mediolanu dojedziesz pociągiem w nieco ponad godzinę, więc to dobra jednodniowa wycieczka.

Czy Torrazzo i katedra są otwarte po trąbie powietrznej?

Tak. Po trąbie powietrznej z 28 sierpnia 2026 diecezja zabezpieczyła uszkodzone miejsca, a katedra i Torrazzo pozostały otwarte dla zwiedzających. Mocno uszkodzona jest wieża ratuszowa Palazzo Comunale, przy której trwają prace.

Kiedy jest Festa del Torrone w Kremonie?

W 2026 roku święto trwa od 7 do 22 listopada, przez trzy weekendy. Stoiska są otwarte od 9:00 do 20:00, wstęp jest bezpłatny, a na zakończenie, 22 listopada, na Piazza del Comune odgrywa się historyczny ślub Sforzów i Viscontich.

Gdzie w Kremonie usłyszę skrzypce Stradivariego?

W Museo del Violino przy piazza Marconi, gdzie w audytorium soliści grają na instrumentach Stradivariego, Amatich i Guarnerich z kolekcji muzeum. Terminy koncertów i godziny otwarcia sprawdź na stronie muzeum, bo zmieniają się w ciągu roku.

Może Cię zainteresować

Czytaj dalej z kategorii „Miejscowości"

Miejscowości

Benewent. Miasto, które zmieniło nazwę, bo poprzednia przynosiła pecha

Miejscowości

Urbino. Miasto, które wymyśliło dżentelmena

Miejscowości

Erice i Trapani. Miasto bogini na górze i miasto-sierp nad morzem

Wszystkie wpisy z „Miejscowości"
Dodaj komentarz

Zapisz się do Newslettera i dołącz do społeczności DueCappucci!

Z końcem tygodnia będziesz otrzymywać bezpłatnego newslettera ze streszczeniem zamieszczonych na blogu artykułów oraz bonusowymi materiałami!

Przeczytaj również