Najpiękniejsze plaże na Sycylii

Blog

Najpiękniejsze plaże na Sycylii

Tomek · · 19 min czytania

Najpiękniejsze plaże na Sycylii to temat, o który łatwo się pokłócić - i bardzo dobrze, bo wybór jest naprawdę bogaty. Sycylia, największa wyspa na Morzu Śródziemnym, poza bogactwem kulturowym i kulinarnym oferuje także skarby naturalne: złoty piasek, dzikie zatoczki i krystaliczną wodę w odcieniach lazuru. Wszyscy amatorzy wywczasu na plaży, lubiący czuć powiew nadmorskiego wiatru, znajdą tu coś dla siebie. Jest spór, czy to wschodnia czy zachodnia Sycylia ma najpiękniejsze plaże - a może warto dorzucić jeszcze parę na południu? Niezależnie, w którą część wyspy się wybierzesz, znajdziesz dla siebie kawałek nadmorskiego raju.

Poniżej znajdziesz subiektywny przegląd plaż Sycylii, na których sam byłem - z mapą rozłożoną w głowie od Palermo, przez północ, aż po południe wyspy. Pokażę, gdzie szukać plaż piaszczystych, gdzie dzikich i skalistych, a gdzie tłoczno i komercyjnie. Słowem - praktyczny przewodnik plażowy. Andiamo al mare!

A jeśli Sycylia ma być Twoją pierwszą podróżą w pojedynkę, dobrym punktem startu jest lista kierunków na pierwszy solowy wyjazd po 40-tce z portalu Rozwiedziona Mama.

Ja razem z ekipą mieliśmy 10 dni na zobaczenie wszystkiego co chcieliśmy podczas tego pobytu w Italii. Start podróży - Palermo, koniec także. Mieliśmy wypożyczony samochód, co znacznie ułatwiło poruszanie się po wyspie i pozwoliło na luz podróżowania bez konieczności dostosowywania się do rozkładów jazdy publicznej komunikacji. Za cel postawiliśmy sobie poza intensywnym zwiedzaniem także (prawie) codzienne plażowanie. Zatem zaczynając w pobliżu Palermo…

Długa piaszczysta plaża w Mondello niedaleko Palermo
Niedaleko Palermo jest długa piaszczysta plaża w Mondello

Plaża w Mondello

Może na zdjęciu plaża ta nie prezentuje się najlepiej. Robione było wcześnie rano, gdy nie bo było zachmurzone, a słońce nie dało rady się przebić. Ale wystarczy odrobina wyobraźni, aby wyobrazić sobie, jak ta prawie 2-kilometrowa plaża prezentuje się przy pięknej pogodzie. Plaża położona jest około 10 km od Palermo, można dojechać do niej autobusem za około 1,50 euro, bądź samochodem. Bezpośrednio przy plaży znajduje się parking, który niestety jest dość oblegany.

Z resztą tak samo jak sama plaża. W pogodne dni zjeżdżają tu nie tylko turyści spragnieni kąpieli słonecznych, ale także miejscowi, co sprawia, że jest dość tłoczno. Zdecydowanym plusem jest drobny, biały piasek oraz płycizna, na której mogą bawić się dzieci od okiem rodziców. Chcąc zarezerwować miejsce w pierwszym rzędzie radzimy przyjechać na plażę trochę wcześniej.

Dla tych lubiących odpoczynek pod parasolem i na leżakach także znajdzie się coś dobrego w tym miejscu. Wydzielone są dwie strefy z leżakami, barami z przekąskami i drinkami oraz toaletami. Taki zestaw dla jednej osoby na cały dzień kosztuje 11 euro, po 14:00 trochę taniej. Inne plaże na Sycylii mają dokładnie takie same zasady.

Plaża najbliżej południowego wejścia do Riserva dello Zingaro
Najbliższa wejścia południowego plaża

Riserva dello Zingaro - zdecydowanie najpiękniejsze plaże na Sycylii

Riserva dello Zingaro to zdecydowanie temat na odrębny artykuł. Ten znajdujący się w północno - zachodniej części Sycylii Rezerwat oferuje zdecydowanie najpiękniejsze plaże na Sycylii! Gdybym miał wybierać jedno miejsce, do którego na pewno wrócę to byłoby to bez wątpienia Zingaro. Ten utworzony w latach 80-tych XX wieku rezerwat rozpościera się na powierzchni ponad 1600 ha. Linia brzegowa ma tutaj aż 7 km długości. Naturalna przyroda wyspy, potężne - 900 metrowe góry schodzące wprost do morza. Niesamowite widoki i wrażenia. Więcej o samym rezerwacie możecie przeczytać tutaj.

Ale wracając do plaż. Wzdłuż linii brzegowej wytyczona jest ścieżka, która rozpoczyna się w Scopello, na południu rezerwatu, a kończy słynną San Vito Lo Capo, na północy. Przejście całej trasy zajmuje kilka godzin, co może być uciążliwe szczególnie w upalne, słoneczne dni. Jednak na trasie znajduje się 8 zatoczek, w których można zakosztować kąpieli w morzu. Woda ma przepiękny lazurowy i błękitny kolor. Pływają w niej rybki, które można obserwować. Plaże są kamieniste i skaliste, dlatego konieczne jest używanie butów do wody.

Warto pamiętać, że jeżeli nie mamy pełnych butów (przynajmniej adidasów) to pan pilnujący wejścia do rezerwatu nas nie wpuści. Sami boleśnie się o tym przekonaliśmy i musieliśmy posłusznie wrócić się do auta by zmienić obuwie. Przy każdym wejściu do rezerwatu znajduje się szutrowy parking, na którym wszyscy parkują. Natomiast bilet wstępu kosztuje 5 euro - normalny, 3 euro - ulgowy.

San Vito lo Capo - najsłynniejsza piaszczysta plaża na Sycylii
Najsłynniejsza piaszczysta plaża na wyspie - San Vito lo Capo

San Vito Lo Capo

To zdecydowanie najpopularniejsza plaża na całej Sycylii. Jest też najbardziej nastawiona na odwiedziny przez turystów. Wzdłuż wejść znajdują się liczne sklepy z akcesoriami do kąpieli, olejkami przeciwsłonecznymi, etc. Dodatkowo jest mnóstwo barów, w których można zamówić jakże nie-włoskie hamburgery czy frytki. Wszechobecna komercja zdecydowanie odbiera temu miejscu uroku.

Wypożyczenie leżaków czy parasola kosztuje około 10-11 euro za osobę za dzień. Przy większych grupach ceny można negocjować. Osoby, które w ciszy chcą pokontemplować szum morza mogą mieć problemy z jego usłyszeniem. Albowiem gwar rozmów plażowiczów i przekrzykiwania osób chcących sprzedać - lody, owoce, wodę kokosową, colę, fantę, piwo, chusty, ręczniki czy nawet masaż stóp, skutecznie zagłusza wszelkie przejawy natury.

Zdecydowanie nie było to moje ulubione miejsce w czasie tej podróży, choć oczywiście koniecznie trzeba było je zobaczyć.

Castellamare del Golfo

Będąc na północy Sycylii nie można pominąć także plaży w Castellamare del Golfo. Miejscowość ta położona jest po drodze do wejścia do Riserva dello Zingaro. Jedzie się lokalną drogą, aż niespodziewanie pojawiają się parkingi i zejście na plażę. Bliskość drogi w ogóle nie przeszkadza, a sama plaża jest bardzo atrakcyjna.

Jak na pozostałych plażach, także w tym miejscu można wypożyczyć leżaczek i parasol ze stoliczkiem. Do dyspozycji plażowiczów jest także bar, a obsługujący go panowie donoszą drinki do miejsca Twojego wypoczynku. Istny raj na ziemi. Infrastruktura jest również rozwinięta o toaletę, czego w innych miejscach nie uświadczyliśmy. Entuzjaści przejażdżek wodnych mogą wypożyczyć tu rowery wodne.

Sama plaża usytuowana jest w zatoczce otoczonej bujną, zieloną roślinnością. Plaża jest kamienista, dlatego konieczne jest posiadanie obuwia do wody. Dno morza jest dość długo płytkie, a woda ma piękny turkusowy kolor. Także w tym miejscu można podziwiać małe rybki pływające w wodzie.

Widok z góry na plażę przy Scala dei Turchi
Widok z góry na plażę przy Scala dei Turchi

Scala dei Turchi

Wymieniając plaże na Sycylii każdy wskaże właśnie tę jako jedną z bardziej znanych. Ta niezwykle popularna plaża znajduje się na południu wyspy, w okolicach miejscowości Agrigento. Jej cechą charakterystyczną nie jest piękny piasek czy wybitnie gorąca woda w morzu. Plaża znajduje się pod białym wapiennym klifem, który wyraźnie odznacza się od koloru wody w tym miejscu. Scala dei Turchi oznacza tyle co Schody Tureckie. Nazwa wzięła się stąd, że w skale wyrzeźbione są stopnie przypominające schody, a także iż w tym miejscu chronili się tureccy piraci uciekając przed sztormami.

Schody Tureckie - Scala dei Turchi w pełnej okazałości
Schody Tureckie w pełnej okazałości

Zejście na plażę znajduje się przy głównej ulicy, można także dojechać autobusem. Ogólnie każdy spytany o tę atrakcję przechodzień będzie w stanie wskazać dobry kierunek. Dla podróżujących samochodem, istnieje możliwość zaparkowania wzdłuż głównej drogi - bezpłatnie, jednakże liczba miejsc jest ograniczona, a miejsce jest bardzo popularne. Dla tych, którzy swoją podróż rozpoczynają w późniejszych godzinach przy drodze utworzono wiele parkingów, gdzie opłata oscyluje koło 5 euro.

Scala dei Turchi na tle lazurowego morza
Scala dei Turchi pięknie odznaczają się na tle lazurowego morza

Pod samym klifem znajduje się piaszczysta plaża. Jest tu także bar z przekąskami i toaletą, choć w tym miejscu plaża jest nieco brudna. Po klifie można chodzić, można także na nim się opalać. W miejscu gdzie klif morze zalewa wodą jest bardzo ślisko i ruch reguluje ratownik stojący i pilnujący przejścia. Dla tych bardziej odważnych jest także możliwość przejścia na drugą plażę, jednak wiąże się to ze wspinaczką po białych skałach, a następnie dość stromym zejściem w dół. Nie jest to dobry wariant szczególnie dla rodzin z dziećmi.

Czy warto odwiedzić to miejsce? Zdecydowanie tak. Pamiętajcie jednak, że w tym miejscu prawie w ogóle nie ma cienia i dość mocno wieje. Jest to zdradliwa mieszanka, dlatego koniecznie trzeba posmarować się olejkiem z filtrem UV!

Plaża w miasteczku Marzamemi na południu Sycylii
Miasteczko Marzamemi także posiada swoją plażę

Marzamemi

Marzamemi to wioseczka słynąca przede wszystkim z rynku, wokół którego znajdują się restauracje z uroczo kolorowymi krzesełkami. Chyba wszyscy kojarzą te piękne zdjęcia. W Marzamemi jest także marina pełna łódek rybackich i jachtów.

Nie wszyscy natomiast wiedzą, że w Marzamemi znajdują się kolejne piękne plaże na Sycylii. Można tu spokojnie poplażować i to aż na dwóch plażach. Jedna - mniejsza znajduje się w samym centrum miasta i może być na niej ciasno w te bardziej upalne dni. Druga natomiast znajduje się w okolicach mariny, przy głównym deptaku miasta. Plaża jest piaszczysta, woda czysta. Może wodorosty odrobinę psują obrazek. Jednak czy warto? Warto! Dla spokoju, który w tym miejscu panuje.

Plaże w okolicach Noto, m.in. piaszczysta Calamosche
Przy Noto znajduje się wiele plaż, m. in. słynna piaszczysta Calamosche

Calamosche - Noto

Także w południowej części wyspy znajduje się znana plaża Calamosche. Dokładniej w okolicach miasta Noto. Tak jak na innych „turystycznych” plażach istnieje możliwość wypożyczenia leżaczka i parasolki. Plaża jest szeroka i piaszczysta, zejście do morza dość płytkie, zatem idealne do zabaw dla rodzin z dziećmi.

Do plaży dojście zajmuje około 20 minut szybkim spacerkiem i niestety znowu.. nie ma w tym miejscu nawet odrobiny cienia. Możliwości zakupu napojów czy wody na plaży lub po drodze do niej są niestety ograniczone, zatem polecam odpowiednio się zaopatrzyć.

Plaża jest szeroko reklamowana, tak samo jak San Vito Lo Capo. Czy słusznie? No nie wiem. Zdecydowanie bardziej wolę bardziej dzikie plaże Rezerwatu Zingaro.

Plaża Isola Bella przy Taorminie na wschodniej Sycylii
Plaże na Sycylii - Isola Bella przy Taorminie

W tym wpisie przedstawiłem plaże na Sycylii, na których sam miałem okazję być. NIe da się ukryć, że w dobie Internetu są to dość popularne i znane przez turystów miejsca. Jednak w czasie naszej podróży widziałem wiele dzikich, pięknych miejsc do plażowania, choć nie miałem czasu na nie wstąpić. Dlatego chętni obcowania z bardziej dzikimi miejscami na wyspie z pewnością znajdą coś dla siebie.

A po dniu pełnym słońca i słonej wody nic nie smakuje lepiej niż lokalne specjały. Koniecznie spróbuj sycylijskiego street foodu - arancini, panelle czy sfincione potrafią uratować każde popołudnie - albo przygotuj klasyczną sycylijską caponatę, która świetnie smakuje na zimno, prosto z plażowej torby.

Riserva dello Zingaro - dodatkowo

Oczywistym jest, że każdy kto wybiera się na Sycylię, marzy o leżakowaniu na piaszczystych plażach i kąpielach w ciepłym morzu. Sycylia, o czym już pisałem, jako wyspa daje nam bogaty wybór plaż - zarówno piaszczystych, skalistych czy kamiennych. Jednakże szukając bajkowych miejsc na wyspie koniecznie należy wybrać się do Riserva dello Zingaro, gdzie są najpiękniejsze plaże na Sycylii.

Dodatkowego uroku rezerwatowi dodaje to, że nie można na jego teren wjechać samochodem. Od strony każdego z wejść wydzielone są parkingi, gdzie można zostawić swój pojazd. Zwiedzać rezerwat można wyłącznie pieszo czyli a piedi, na koniu lub na grzbiecie muła (choć nie wypróbowałem żadnej z dwóch ostatnich opcji).

Plaża najbliżej południowego wejścia do rezerwatu Zingaro
Najbliższa wejścia południowego plaża

Podstawowe informacje o Rezerwacie

Rezerwat położony jest w północnej części wyspy, zaraz obok słynnej plaży San Vito Lo Capo. Został założony w maju 1981 roku. Podobno zgodę na założenie rezerwatu musiała wyrazić mafia sycylijska, która w licznych jaskiniach ukrywała swoje bogactwa, a także planowała utworzenie drogi ze Scopello do San Vito Lo Capo.

Całe Riserva dello Zingaro zajmuje powierzchnię ponad 1600 ha i obejmuje kawałek linii brzegowej o długości 7 km. Wzdłuż brzegu położone są liczne zatoczki, oferujące najpiękniejsze plaże na Sycylii.. ale o tym za chwilę. Teren rezerwatu to tereny górzyste i skaliste, gdzie można podziwiać strome zbocza schodzące wprost do lazurowego morza. Najwyżej położony punkt Rezerwatu to liczące nieco ponad 900 m n.p.m. Monte Speziale.

Wejście do rezerwatu Riserva dello Zingaro
Wejście do Rezerwatu

Rezerwat to nie tylko najpiękniejsze plaże na Sycylii, ale także raj dla miłośników trekkingu, snorkelingu czy po prostu obcowania z dziką naturą. Jest tam wyznaczonych 6 tras trekkingowych, o różnym stopniu trudności. Najkrótsza liczy 6 km, a najdłuższa aż 19 km! Przy czym zdecydowanie nie polecam pokonywać go w ponad 30-stopniowym upale.

W rezerwacie poza pięknymi plażami znajdują się także imponujące wręcz góry i wzgórza, o charakterystycznej kolorystyce. Mają dość ciemną barwę, przechodzącą w czerwonawy kolor. Robi to wrażenie. Wszystkie jest dzikie i intensywne. Zarówno zapach rosnących tu roślin (ponad 800 gatunków!), jak i ich kolorystyka. Spotkać można także różnorodne zwierzęta.

Jak dojechać na najpiękniejsze plaże Sycylii?

Do rezerwatu są dwa wejścia - północne od strony San Vito Lo Capo oraz południowe - ze strony Scopello. Bilet wstępu kosztuje 5 euro za osobę. Ogólnie trzeba przyznać, że niezależnie z której strony się jedzie, drogi są dobrze oznakowane.

Jeżeli poruszacie się samochodem, wówczas nie będzie większych problemów z dojazdem. Przy każdym wejściu są wydzielone szutrowe parkingi, na których także za jedyne 5 euro za dzień można pozostawić samochód.

Sytuacja trochę pogarsza się jeżeli planujecie dojazd komunikacją publiczną. Z samej miejscowości San Vito Lo Capo do wejścia do Riserva dello Zingaro jest aż 10 km i niestety nie jeździ tam żaden autobus. Zatem można spróbować szczęścia łapiąc stopa lub starając się znaleźć taksówkę.

Pusta zatoczka w rezerwacie Zingaro wyglądająca jak raj
Gdy nie ma ludzi, można pomyśleć, że to raj

Natomiast od strony południowej, do Scopello jeżdżą autobusy z Castellamare del Golfo. Abyście dobrze zrozumieli - bezpośredniego połączenia np. z Trapani czy Palermo niestety nie ma, zatem najpierw trzeba się dostać do Castellamare.

Od pewnego czasu Sycylijczycy w okresie letnim otwierają nowe połączenie autobusowe, zarówno ze strony północnej, jak i południowej. Jednakże trzeba sprawdzać tę możliwość na bieżąco. Wiadomo, w Italii niczego pewnym być nie można.

Warto także pamiętać, że na terenie Rezerwatu nie ma żadnych sklepów. Ostatnie jakie napotkacie to te przy wejściach, gdzie można kupić wodę, słodkie napoje czy kanapki. Ceny jednak są odpowiednio wywindowane, dlatego warto pomyśleć o odpowiednim zaopatrzeniu się jeszcze w drodze. Zarówno przy drodze w Scopello, jak i w San Vito Lo Capo znajdują się większe markety, gdzie można za nieco niższą cenę zakupić potrzebne produkty.

Widok na Castellamare del Golfo z punktu widokowego przy drodze do Zingaro
Po drodze do Riserva dello Zingaro znajdują się punkty widokowe, z których można podziwiać takie widoki. Tu na Castellamare del Golfo

Zatoczki i plaże Riserva dello Zingaro od strony północnej

Uroczych zatoczek, na których można plażować w Rezerwacie jest osiem. Jednakże nie do wszystkich można dostać się z lądu. Kilka z nich nie ma zejścia, dlatego można tam dopłynąć tylko łódką.

Każda zatoczka ma swoją nazwę. Zatem od północy, od strony plaży San Vito lo Capo mamy:

  • Cala Tonarella dell’Uzzo - dana plaża położona jest najbliżej północnego wejścia do rezerwatu, przez co niestety jest bardzo zatłoczona. Woda jest przyjemna i warto poobserwować w tym miejscu dno morskie, jednakże ze względu na znaczne ilości turystów woda nie jest krystalicznie czysta. Warto zatem wydłużyć swój spacer i dojść do jednej z kolejnych zatoczek.
  • Cala Torre dell’Uzzo - obowiązkowy punkt programu dla wszystkich uwielbiających nurkowanie, snorkeling, bądź po prostu rekreacyjne podziwianie dna morskiego i podmorskiej fauny. W zatoczce znajduje się mnóstwo różnorodnych gatunków ryb i innych morskich stworzeń. Woda jest bardzo czysta, co tylko sprzyja ich obserwacji.
  • Cala Marinella - położona już dość daleko od północnego wejścia, ale powinna stanowić obowiązkowy punkt wycieczki. Nieopodal plaży znajduje się najstarsza na Sycylii grota - Grotta dell’Uzzo, którą zdecydowanie warto zobaczyć.
Kolor morza otoczonego wielkimi skałami w rezerwacie Zingaro
Kolor morza, otoczonego wielkimi skałami robi wrażenie

Zatoczki i plaże Riserva dello Zingaro od strony południowej

  • Cala Beretta - to plaża położona w głębi rezerwatu, dzięki czemu dociera na nią niewielu turystów. Warto wybrać się na dłuższy spacer, by móc poplażować w spokoju. Trzeba jednak pamiętać, iż pomimo pięknego lazurowego koloru morze jest tu dość wzburzone. W tym miejscu niezwykle interesujące jest także dno morskie, które warto poobserwować nurkując.
  • Cala della Disa - ta położona w głębi rezerwatu plaża jest największą z wszystkich, które można znaleźć w tym miejscu. Woda ma tu intensywnie zielony kolor i jest bardzo spokojna.
Lazurowy kolor morza zachęcający do kąpieli w rezerwacie Zingaro
Kolor morza zachęca do szybkiej kąpieli
  • Cala del Varo - na tę plażę niestety nie ma zejścia od strony lądu. Można na nią dotrzeć wyłącznie łódką. Jednakże.. zdecydowanie warto. Plaża jest mała, ale na linii brzegowej łączącej ją z kolejną plażą znajduje się mnóstwo grot, do których ciekawscy także mogą zajrzeć.
  • Cala della Capreria - to plaża położona najbliżej wejścia od strony południowej, ze Scopello. Jest zatłoczona, pomimo tego, że miejsca jest całkiem sporo. W wodzie pływają różnego rodzaju gatunki ryb, które można obserwować zarówno znad wody, jak i pływając w masce.
Dzicy mieszkańcy rezerwatu Zingaro wśród roślinności
Poza dziką roślinnością można spotkać też dzikich mieszkańców

Najczęściej zadawane pytania

Które plaże na Sycylii są najpiękniejsze?

Subiektywnie zdecydowanie wygrywają dzikie zatoczki w rezerwacie Riserva dello Zingaro na północnym zachodzie wyspy - lazurowa woda, skały schodzące wprost do morza i święty spokój. Z bardziej znanych warto zobaczyć San Vito Lo Capo, Scala dei Turchi pod białym klifem koło Agrigento oraz Isola Bella przy Taorminie. Każda jest inna, dlatego najlepszy plan to połączyć kilka z nich.

Gdzie są najlepsze plaże piaszczyste na Sycylii?

Po klasyczny złoty piasek jedź do Mondello pod Palermo, do San Vito Lo Capo na północy albo do Calamosche koło Noto na południu. Wszystkie mają drobny piasek i łagodne, płytkie zejście do wody, więc świetnie sprawdzają się dla rodzin z dziećmi. Plaże w rezerwacie Zingaro są z kolei kamieniste i skaliste - tam przyda się obuwie do wody.

Kiedy najlepiej jechać na Sycylię na plażę?

Sezon kąpielowy trwa zwykle od maja do października. Czerwiec i wrzesień to złoty środek: woda jest już (lub jeszcze) ciepła, słońce mocne, a plaże mniej zatłoczone niż w lipcu i sierpniu, gdy zjeżdżają tłumy i robi się bardzo gorąco. W szczycie sezonu na popularne plaże warto przyjeżdżać wcześnie rano.

Czy plaże na Sycylii są darmowe, czy trzeba płacić?

Większość plaż ma darmowe odcinki publiczne (spiaggia libera), gdzie wystarczy rozłożyć własny ręcznik. Płaci się natomiast w prywatnych strefach z leżakami (lidi) - zestaw leżak plus parasol to zwykle około 10-11 euro za osobę za dzień, po południu często taniej. Osobno bywa płatny wstęp lub parking, na przykład 5 euro w rezerwacie Zingaro.

Wschodnia czy zachodnia Sycylia na plaże?

Zachód i północny zachód (Zingaro, San Vito Lo Capo, Mondello) to najefektowniejsze zatoczki i najsłynniejsze piaszczyste plaże. Wschód kusi z kolei Isola Bella przy Taorminie i bliskością Etny oraz barokowych miasteczek, a południe - Scala dei Turchi i spokojnymi plażami koło Noto i Marzamemi. Jeśli masz auto, najlepiej połączyć regiony; jeśli wybierasz jeden, na samo plażowanie postaw na zachód.

Przeczytaj również

Może Cię zainteresować

Czytaj dalej z kategorii „Blog"

Blog

Zuppa di rane dell’Emilia Romagna

Blog

Winne Chianti

Blog

Jak zrobić ciasto na pizzę

Wszystkie wpisy z „Blog"
Dodaj komentarz

Zapisz się do Newslettera i dołącz do społeczności DueCappucci!

Z końcem tygodnia będziesz otrzymywać bezpłatnego newslettera ze streszczeniem zamieszczonych na blogu artykułów oraz bonusowymi materiałami!

Przeczytaj również